Có một nỗi đau thấu trời của mấy anh em chủ thầu: Nuôi đệ tử từ lúc nó chưa biết đọc bản vẽ, dạy nó từng ly từng tí kỹ thuật, ưu ái đưa lên làm chỉ huy trưởng. Thế rồi đùng một cái, công trình vừa nghiệm thu xong, nó dắt luôn mấy đứa thợ ruột đi, lập công ty riêng và quay lại cướp mối, cạnh tranh giá sứt đầu mẻ trán với chính mình.
Nhiều anh em cay đắng chửi lính “phản trắc”. Nhưng ngồi lại uống với nhau chén rượu, tôi hỏi thật: “Anh đã cho nó cái gì ngoài tiền lương chưa?”
Lính giỏi ra đi thường vì 3 nguyên nhân cốt lõi mà chủ thầu hay né tránh:
-
Thiếu ủy quyền: Sếp ôm hết việc lớn, lính giỏi chỉ được làm chân chạy vặt, không có đất diễn thì họ chán.
-
Cơ chế phân chia lợi ích tù mù: Không có KPI/OKR rõ ràng. Thấy công ty trúng thầu to nhưng cuối năm lính chỉ nhận cục thưởng “tùy tâm sếp”, họ thấy không công bằng.
-
Không có văn hóa giữ chân: Lính không nhìn thấy tương lai của họ gắn liền với tương lai công ty.
Bài học quản trị: Tổ chức không lớn nổi vì bạn chưa cho người dưới cơ hội được trưởng thành. Một người lãnh đạo vĩ đại không tạo ra những người phục tùng, mà tạo ra những nhà lãnh đạo kế cận. Hãy biến lính giỏi thành đối tác (Partner) chia sẻ lợi nhuận, thay vì coi họ mãi là người làm thuê.